• White Facebook Icon
  • White Instagram Icon
  • White YouTube Icon

Czym jest tunel aerodynamiczny?

Tunele aerodynamiczne w programach telewizyjnych, tunele aerodynamiczne w wiadomościach, w reklamach, w internecie... wszędzie! 

O co chodzi więc z tymi tunelami? Postaram się trochę wytłumaczyć, czym są i dlaczego ostatnio są takie popularne. 

 

 

HISTORIA

 

Korzenie tuneli aerodynamicznych sięgają tych poziomych, używanych do badania opływu gazu lub cieczy wokół obiektu, w testach w NASA czy w wojsku.

Pierwszy wertykalny tunel powstał na potrzeby wojska właśnie, a pierwszym człowiekiem, który w nim latał był Jack Tiffany w 1964 roku w bazie lotniczej Wright-Patterson w stanie Ohio.

Pierwszy tunel zbudowany wyłącznie do użytku komercyjnego natomiast, został otwarty latem 1982 roku w Las Vegas w stanie Nevada. Jeszcze w tym samym roku otworzył się drugi tunel aerodynamiczny w Pigeon Forge w stanie Tennessee. 

Początkowo tunele wykorzystywane były głównie do treningu przez skoczków spadochronowych, z czasem stawały się one popularne wśród szerszego grona odbiorców.

 

Pierwsze tunele nie miały jednak zbyt dużej mocy, można było latać w nich tylko na brzuchu i to w bardzo obszernych kombinezonach. Zaczęto je zatem udoskonalać - eksperymentowano z rodzajem silników, obiegiem zamkniętym i otwartym, tunelami stacjonarnymi i przenośnymi. Obecnie większość tuneli buduje się takich z obiegiem zamkniętym, to w nich udało się w nich osiągnąć największą prędkość strug powietrza, dającą najwięcej możliwości latającym w nich ludziom. Współcześnie praktycznie wszystkie powstające tunele lokalizowane są w budynkach, pod dachem, w których znajdują się też takie pomieszczenia jak recepcja, toalety, biura, sale szkoleniowe i treningowe, restauracja itp. Zdarza się tak, że budynek taki wchodzi w skład większego centrum rozrywki, sąsiadując z innymi atrakcjami, hotelami itp. Na przykład: KLIK KLIK2 KLIK3

Nie oznacza to jednak, że zaprzestano budowy innych typów pionowych tuneli aerodynamicznych -  te wolnostojące, otwarte wciąż są używane na przykład podczas pokazów, imprez plenerowych, czy podczas kręcenia filmów. Obecnie są po prostu mniej popularne i nie zapewniają aż tak wielu możliwości dla latających w nich ludzi. Dlatego ja w dalszej części wpisu skupię się na tych pierwszych.

 

Na świecie istnieje już ponad 140 cywilnych tuneli aerodynamicznych, a kolejnych 30 jest w budowie. Wśród nich są zarówno indywidualne tunele, jak i te należące do większych sieci, na przykład iFly, Aerodium, Hurricane Factory, FlyStation czy Flyspot. 

 

 

 

NA CZYM TO POLEGA

 

Tunel to nic innego niż szklana, pionowa tuba, w której za pomocą silników wytwarzane są strugi powietrza tak silne, że są w stanie unieść człowieka. Większość tuneli na świecie obecnie ma średnicę około 14 ft (4,3 m) i wysokość około 50 ft (15, 2 m). Wraz z rozwojem technologii, powstają tunele o coraz większej średnicy. Obecnie w budowie jest tunel w Abu Dabi, który mierzyć ma 32 ft (9,75 m). Prędkość strug powietrza w tunelu osiąga nawet do okołu 310 km/h, co pozwala unieść człowieka, który stoi pionowo.
 

Osoba latająca w tunelu nie potrzebuje żadnych dodatkowych sprzętów, uprzęży, lin i tym podobnych - latanie w tunelu jest całkowicie swobodne i nieograniczone. Aby latać komfortowo ubiera się specjalny kombinezon oraz kask i sportowe buty. 

Latając w tunelu, można sterować swoim lotem, położeniem i ruchami za pomocą mięśni i ruchów własnego działa. Dzięki temu, po odpowiednim treningu, można robić ruchy niezwykle szybkie i dynamiczne, jak i te bardzo precyzyjne i statyczne. Człowiek może latać w kilka płaszczyznach - na brzuchu, na plecach, "na siedząco" i głową w dół, ale też bardzo szybko zmieniać swoje położenie i ułożenie ciała. Ograniczeniem jest tak naprawdę tylko wyobraźnia i szyby wokół.

 

 

TECHNOLOGIA

 

Najważniejszym elementem tunelu jest jego technologia. Na nią składają się elementy takie jak silniki, kanały, przez które przepływa powietrze i wreszcie szyby, w środku których odbywają się loty. 

Największymi producentami technologi są amerykańskie SkyVenture (85 tuneli głównie pod marką iFly), łotewskie AERODIUM Technologies (głównie pod marką AERODIUM), niemieckie Indoor Skydiving Germany (19 tuneli), rosyjskie Tunnel Technologies (9 tuneli, w tym te z Flystation ), czeska Strojirna Litvinov (16 tuneli, między innymi z sieci Hurricane Factory). A aż 42 tunele na całym świecie działają na technologii customowej. Poniżej kilka schematów obiegu powietrza w tunelach.

 

 

PIERWSZY RAZ W TUNELU

 

Dobra informacja - z tunelu aerodynamicznego skorzystać może praktycznie każdy! 

Tunele podają jako czynniki dyskwalifikujące tylko poważne problemy zdrowotne, urazy kręgosłupa, barku, ciążę i wagę ciała powyżej 120 kg, a 3 lata jako wiek minimalny uczestnika. Mimo, że małe szkraby świetnie sobie radzą i bawią się podczas latania, warto jednak zapytać swoje dziecko, czy ma ochotę na tego typu atrakcję - zmuszanie go na siłę może spowodować tylko stres i płacz.

 

Na początek, wszystkim, którzy nigdy wcześniej nie latali, tunele polecają zazwyczaj pakiet dwóch lotów w tunelu, po 1,5 minuty każdy. Ten czas, chociaż może wydawać się dość krótki, wystarczy, aby poznać, na czym polega unoszenie się w powietrzu, a także poczuć wszystkie mięśnie ciała i zakwasy następnego dnia. Te 3 minuty lotu zapewnią naprawdę dużo dobrej zabawy i pozytywnej adrenaliny. Z tego względu pierwszy lot w tunelu przypomina mi trochę intro nurkowe czy tandemowy skok spadochronowy.

Podczas pierwszych lotów w tunelu pozostaje się cały czas pod okiem instruktora. Pomaga on wejść do tunelu, podczas lotu asekuruje, trzyma i pokazuje, co osoba latająca ma robić, a na końcu pomaga bezpiecznie z tunelu wyjść. Opieka instruktorska, a także wypożyczenie kasku, gogli, kombinezonu i zatyczek do uszu jest już zawsze w cenie zakupu lotów.

 

Jak krok po kroku wygląda pierwsza wizyta w tunelu?

  • Kup loty i zarezerwuj termin telefonicznie lub online.

  • Przed przyjazdem ubierz sportowe ubranie oraz wygodne buty.

  • W recepcji podaj swoje dane oraz podpisz umowę. Nie potrzebujesz żadnych wcześniejszych szkoleń ani badań lekarskich. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące twojego zdrowia lub urazów, zapytaj personelu tunelu. 

  • Udaj się do instruktora na krótkie szkolenie i słuchaj go uważnie.

  • Zdejmij biżuterię i zegarek. Wyciągnij wszystko z kieszeni. 

  • Dopasuj kask, gogle i kombinezon. Ważne, żeby nie był on za ciasny i nie krępował ruchów. 

  • Jeśli masz długie włosy - zwiąż je gumką. Sznurówki zawiąż podwójnie. 

  • Skorzystaj z zatyczek do uszu.

  • Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zapytaj o nie swojego instruktora.

  • Uśmiechnij się i idź polataj - miłej zabawy! Podczas lotu twoja rodzina lub znajomi mogą obserwować jak sobie radzisz oraz robić zdjęcia i nagrywać film. 

  • Po lotach nie zapomnij się przebrać i zabrać wszystkich swoich rzeczy. 

Jeśli Ci się spodoba, porozmawiaj z instruktorem lub z recepcją. Będziesz mógł dokupić więcej czasu i zacząć mniej lub bardziej regularne treningi. Kolejne przelatane minuty nauczą cię świadomości i kontroli ciała podczas lotu, a później także pierwszych ruchów i tricków w tunelu. Kto wie, może to właśnie ty zostaniesz kolejnym mistrzem świata w indoor skydivingu! ;)

 

 

TUNEL JAKO SPORT

 

Tunel już od kilku lat przestał być tylko rozrywką czy miejscem trenowania tylko dla skoczków spadochronowych, a stał się oddzielnym, pełnoprawnym sportem. Sport uprawiany w tunelu nazywa się indoor skydivingiem, a sportowców uprawiających go coraz częściej indoor skydiverami, chociaż nie wszystkich to nazewnictwo przekonuje. W ramach indoor skydivingu wyróżnia się między innymi takie dyscypliny jak freestyle, dynamic, speed, FS czy VFS. 


Sportowcy, chcący odnosić sukcesy w indoor skydivingu, muszą oczywiście poświęcać bardzo dużo czasu na przygotowanie i treningi. Sport ten jednak jest bardzo młody, w związku z tym sytuacja w nim zmienia się dynamicznie - z miesiąca na miesiąc przybywają nowi, dotychczas nieznani, świetni sportowcy, a dyscypliny cały czas jeszcze ewoluują, dzielą się i normują. Obecni mistrzowie wyznaczają trendy w indoor skydivingu, tworzą ruchy, które następnie są przez innych kopiowane, a także uczą się od siebie nawzajem. Na każdych kolejnych zawodach uczestnicy zaskakują pomysłowością i umiejętnościami. 

 

Na świecie organizowane są trzy oficjalne zawody certyfikowane przez Międzynarodową Federację Lotniczą FAI, a są to:

 

FAI World Indoor Skydiving Championship, czyli Mistrzostwa Świata (pierwsza edycja została zorganizowana w 2015 w Hurricane Factory w Pradze, druga w 2017 w SkyVenture Montreal w Kanadzie, a kolejna zapowiedziana jest na 2019 rok we francuskim tunelu Weembi w Lesquin)

 

FAI World Cup of Indoor Skydiving, czyli Puchar Świata (pierwszy odbył się w tunelu iFLY Austin w Teksasie w 2014 roku, drugi w warszawskim Flyspocie w 2016, trzeci zapowiedziany jest w Gravity Indoor Skydiving w Bahrajnie w 2018 roku, a czwarty w 2020 w belgijskim AirSpace w Charleroi)

 

FAI European Indoor Skydiving Championship, czyli Mistrzostwa Europy (pierwsza edycja zapowiedziana jest na 2018 rok w norweskim tunelu VossVind, a druga w 2020 w belgijskim AirSpace w Charleroi)

 

Ponadto sportowcy chętnie biorą udział w innych, równie prestiżowych zawodach. Wśród nich są The Wind Games (organizowanym od 2015 co roku w hiszpańskim tunelu Windoor), The Clash of Lyons w iFly Lyon czy The Sakura Cup Invitational organizowane w japońskim FlyStation w Tokio.

 

Kto wie, być może w przyszłości doczekamy się indoor skydivingu jako oficjalnego olimpijskiego sportu, a podczas niedzielnych obiadków całe rodziny będą oglądać relację z zawodów tunelowych w telewizji. :)  Chociaż mało o tym się mówi, Polacy odnoszą naprawdę duże sukcesy w indoor skydivingu. Do naszych najlepszych sportowców możemy zaliczyć między innymi takie osoby jak Maja Kuczyńska czy Andrzej Sołtyk. Także polskie drużyny FS i VFS świetnie radzą sobie na mistrzostwach. 

 

Warto wspomnieć również o takich organizacjach jak IBA (International Bodyflight Association) czy Tunnel Instructor, które jako swoje cele określają wspieranie i szkolenie instruktorów, ustalanie standardów bezpieczeństwa, promowanie indoor skydivingu oraz wspieranie sportowców i operatorów tunelu. Oferują one między innymi programy szkolenia instruktorów tunelowych i pakiety członkowskie.

 

 

TUNELE W POLSCE

 

Tunelowa moda nie ominęła oczywiście Polski. Obecnie w naszym kraju istnieją aż cztery miejsca, w których możemy latać:

 

FLYSPOT (Warszawa)

 

FLYSPOT (Katowice)

 

SPEEDFLY (Wrocław)

 

FREEFLYCENTER (Leszno)

 

Zapowiedziano już budowę tuneli w Krakowie i Trójmieście. Trzymam kciuki! :)

 

Vouchery na loty w tunelu można szukać też oczywiście na grouponach i tego typu pośredniczących stronach, ale warto pamiętać, że każda inna strona reklamująca się jako tunel aerodynamiczny w Polsce, którą znajdziecie w internecie (niż te podlinkowane powyżej) tunelem nie jest, lecz właśnie takim pośrednikiem sprzedażowym. 

 

No dobrze, żeby nikt się nie przyczepił wspomnę także o tunelu zlokalizowanym w Leźnicy Wielkiej. Jest to tunel wybudowany przez wojsko i nie ma do niego wstępu nikt z wojskiem niepowiązany.

Jest jeszcze MAXFLY, czyli taki mały, wolnostojący tunel. Znajduje się on w Prądkach, na terenie parku rozrywki. 

 

Niedaleko od granic Polski możemy polatać też w jednym z dwóch tuneli w BerliniePradze, czy Tatralandii na Słowacji

Pełną listę tuneli w Europie i na świecie można znaleźć na https://www.indoorskydivingsource.com lub mobilnej aplikacji TunnelFind. 

 

 

TUNEL, A SKOKI

 

Nie bez powodu sport uprawiany w tunelu nazywa się indoor skydivingiem - sposób latania w tunelu do złudzenia przypomina ten podczas skoków spadochronowych, po wyskoczeniu z samolotu. 

Tunele powstały i rozwinęły się dzięki skoczkom spadochronowym, pierwotnie tworzone dla skoczków spadochronowych właśnie. Mieli oni trenować w nim przed skokami spadochronowymi. To, czego skoczek nauczy się podczas treningu w tunelu, jest w stanie 1:1 przenieść podczas skoków spadochronowych w powietrzu. Skoczkowie spadochronowi porównują lot w tunelu do skoków spadochronowych w warunkach laboratoryjnych, czy też "na sucho". Strugi powietrza wytworzone w tunelu bardzo przypominają te podczas swobodnego spadania, czyli tzw. freefallu.

Część sprzętu, jak kombinezon i kask jest wspólna dla skoków i tunelu. Chociaż wielu sportowców do skoków lubi mieć grubszy i troszkę szerszy kombinezon oraz "otwarty" kask, a do tunelu cieńszy i bardziej przylegający kombinezon oraz kask "z szybką", to jak najbardziej można mieć tylko jeden komplet do obu tych aktywności.

 

ALE - aby polatać w tunelu nie trzeba mieć nic wspólnego ze skokami spadochronowymi ani nie trzeba mieć zamiaru kiedykolwiek skoczyć - wielu mistrzów świata w indoor skydivingu nigdy w życiu nie wyskoczyło z samolotu. Żeby polatać w tunelu nie trzeba być najodważniejszym na świecie człowiekiem, nie trzeba być poszukiwaczem przygód i adrenaliny - wystarczy chęć spróbowania nowej formy aktywności. 

Żeby skakać też nie jest konieczne korzystanie z tunelu i trenowanie w nim i chociaż jest wskazane, to wielu skoczków z kolei nigdy w życiu nie była w tunelu.

 

I chociaż aktywności te się uzupełniają idealnie, to można powiedzieć, że istnieją i działają niezależnie. Każdy więc może sobie wybrać tą formę latania, która spodoba mu się bardziej lub trenować obie.

Tunel określa się tą bezpieczniejszą, mniej ekstremalną i tańszą (w przeliczeniu na jedną minutę lotu) formą latania. 

 

 

INDOOR WINGSUITING

 

Na koniec mała ciekawostka - niedawno w Sztokholmie powstał pierwszy na świecie tunel przystosowany do szkolenia latania w wingsuicie (specjalnym kombinezonie) - Indoor Wingsuit Flying Stockholm. Ciekawa jestem, jak to się rozwinie i czy będzie powstawać na świecie więcej takich miejsc. :)

 

 

 

Please reload